Yusuf Tanrıkulu  TİROİD / GUATR CERRAHİSİ

showcase image

GUATR NEDİR?

Boyun ön alt kısımda yer alan tiroid bezinin iyi huylu ya da kötü huylu nedenlere bağlı büyümesidir.

Guatr bulgu ve belirtileri nelerdir?

Guatr bazı kişilerde hiçbir belirti vermediği gibi, boyunda şişlik, öksürük, yutma güçlüğü, ağrı ve nadiren solunum güçlüğüne neden olabilir. Tiroid bezinin iyi ya da kötü huylu nedenlere bağlı büyümesi sonucunda tarif edilen belirtiler ortaya çıkabileceği gibi tiroid bezinin salgıladığı hormon düzeylerinin seviyesine bağlı farklı belirtiler de görülebilir. Tiroid hormonlarının normalden fazla salgılanması durumunda halk arasında zehirli guatr olarak ta bilinen durumda baş ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı, titreme, sinirlilik, bulantı, kusma ve ishal görülebilir. Tiroid bezinin salgıladığı hormonların normalden az olması sonucunda ise kilo alma, kabızlık, halsizlik, saç dökülmesi görülebilir.

Guatr tanısı nasıl konulur?

Guatr tanısı hasta şikâyetleri doğrultusunda boyun bölgesinin muayenesi, tiroid hormon seviyelerinin ölçülmesi ve boyun ultrasonografisi ile konulur. Hastada zehirli guatr tespit edilirse (tiroid hormonları yüksekse) tiroid sintigrafisi gerekir. Ultrasonografide 1 cm den büyük kanser açısından şüpheli bir tiroidnodülü tespit edilirse bunun için de ince iğne biyopsisi gerekebilir.

Her nodül ameliyat edilmeli mi?

Kişilerde tiroidnodüllerinin sıklığı yaşa bağlı artmakta olup 50 yaşın üzerinde neredeyse her iki kişiden birisinde tiroid nodülü bulunmaktadır. Bu nedenle her nodül ameliyat edilmez. Hormon salgılayan zehirli guatra neden olan nodüller hasta ameliyat olmak istemezse ve zehirli guatr olmadan nodülden alınan biyopside kanser şüphesi olursa ameliyat gerekir.

Guatr tedavisi ne şekilde yapılır?

Guatr tedavisinde ilaç tedavisi, radyoaktif iyot tedavisi ve cerrahi tedavi olmak üzere 3 farklı yöntem vardır.

1. Hormon eksikliği olan hastalar için tiroid hormonu ilaç olarak verilmektedir.

2. Hormon fazlalığı olan hastalara ya hormon yapımını baskılayacak ilaçlar verilir ya da radyoaktif iyot tedavisi yapılır. Bunları kabul etmeyen ya da tolere edemeyen hastalara cerrahi yapılabilir.

3. Hormon seviyelerinin normal olduğu ve genelde kanser için şüpheli nodüllerin görüldüğü durumlarda cerrahi tedavi uygulanır.

Hangi hastalara tiroid ameliyatı gerekir?

Tiroid bezi hastalıklarında başlıca ameliyat gerektiren durumlar şunlardır:

• Zehirli (toksik) guatr

• Boyunda hava yoluna bası yapan ve nefes darlığına neden olan büyük guatr

• Tiroid biyopsisinde kanser için şüpheli bulguların olması

• Bazen de boyun ön yüzde çok büyük olup görüntü bozukluğuna neden olan hastalarda kozmetik nedenlere bağlı düşünülebilir.

Tiroid ameliyatlarının komplikasyonları nelerdir?

Tiroid ameliyatlarında en sık karşılaşılan komplikasyonlar ses kısıklığı ve kalsiyum düşüklüğüdür. Tiroid bezinin her iki tarafında ses tellerini uyaran sinirler geçmektedir. Aşağıdan yukarıya doğru seyreden bu sinirlerin tek taraflı hasar görmesine ses kısıklığı, çift taraflı hasar görmesine bağlı ise ses kısıklığının yanı sıra nefes almada zorluk görülebilir. Tiroid bezine yukarıdan giren sinirlerin hasar görmesine bağlı sesin fonasyonunda bozukluk görülür. Ses kısıklığının büyük kısmı geçici olup 3-6 ay arasında kendiliğinden düzelir. Ancak hastaların %1’ nden daha azında kalıcı olabilir. Tiroid bezinin hem sağ hem sol tarafında üstte ve altta olmak üzere toplam 4 adet kalsiyum salgılayan paratiroid bezleri mevcuttur. Bu bezlerin hasar görmesine bağlı kalsiyum salgılanamaz. Kandaki kalsiyum seviyesi düşünce ellerde uyuşma karıncalanma görülür. Düşme çok fazla olursa kasılmalar ortaya çıkabilir. Bu durumlarda kalsiyum tedavisi gerekir. Bu durumda büyük oranda geçici olup kalıcı olma ihtimali % 1 civarındadır.

Tiroid kanseri nedir?

Guatr hastalarında kanser tanısı ameliyattan önce alınan tiroid biyopsisinde konulabileceği gibi büyük oranda ameliyattan sonra çıkarılan dokunun incelenmesi neticesinde konulur. Kanser görülme oranı %5-10 civarındadır. Patoloji sonucu kanser çıkan hastalar ameliyattan sonra radyoaktif iyot adı verilen iyotlu ilaçla geride tiroid dokusu kalmış mı diye taranır. Eğer bu doku ilaçla yok edilebilirse yok edilir, edilemezse ikinci bir ameliyat gerekebilir. Tiroid kanserlerinin büyük bir kısmını “Tiroidpapillerkarsinom” olarak türü oluşturmakta olup diğer kanserlere göre oldukça iyi seyirlidir.

Ameliyat sonrası nelere dikkat edilmelidir?

Eğer ameliyatta tiroid bezinizin tamamı alındıysa ömür boyu tiroid hapı kullanmanız gerekir. Bu hapın kişiye göre dozu ilk başlarda sık daha sonra seyrek olarak yapılan kan ölçümlerine göre ayarlanır. İlacı genellikle sabah aç karna almanız tavsiye edilir. Ameliyat sonrası dönemde kalsiyum düşüklüğü saptanırsa ek olarak kalsiyum hapı kullanmanız gerekebilir. Ses kısıklığı gelişmesi durumunda sesin yorulmaması, aşırı sıcak aşırı soğuk içeceklerin tüketilmemesi tavsiye edilir.