Yusuf Tanrıkulu  ADRENAL CERRAHİSİ

showcase image

Böbrek Üstü BEZLERİ

Adrenal bez ya da sürrenal bez olarakta adlandırılan bu bezler her iki böbreğin üst tarafında yerleşmiş olan iki küçük organdır.Üçgen şeklinde ve başparmak büyüklüğündedir.Bu bezler çok sayıda hormone ürettiğinden vücutta hayati önemi vardır. Bezlerden salınan basilica hormonlar kortizon, aldesteron, epinefrin, nor-epinefrin seks hormonları(östrojen ve androjen) dır. Bu hormonlar kan basıncının ayarlanmasında, kanın içerisindeki kimyasalların seviyesinin ayarlanmasında, vücuttaki su ve şeker kullanımı ve stres altında iken kaç veya savaş reaksiyonunu verebilmemizi sağlamaktadırlar. Stresli durumlara karşı dayanabilmemizi sağlamaktadırlar.

Adrenal bez hastalığının nedenleri nedir?

En sık görülen adrenal bez hastalığı, bez içerisinde bir tümör varlığıdır.Bu tümörler salgıladıkları hormona bağlı vücutta bir takım şikayetlere neden olduğunda yapılan testlerde saptanabileceği gibi, hiç hormone salgılamadan da başka nedenle yapılan görüntülemelerde saptanabilirler.Bu fazla hormon üreten tümörlerin çoğu küçüktür ve kanser değillerdir. Bunlar genellikle iyi huyludurlar ve laparoskopik ( kapalı ameliyat) olarak çıkarılabilirler.

Adrenal bez hastalığının belirtleri nelerdir?

Adrenal bez hastalıklarında belirtiler genellikle adrenal bezdeki bir tümörden salgılanan fazla hormonun etkisine bağlıdır.Bu hastalıklar şunlardır;

1. Feokromositoma: Salgılanan fazla hormon sonucunda kan basıncı çok yükselir ve aralıklı şiddetli baş ağrısı, çok fazla terleme, anksiyete, çarpıntı ve kalp hızında artma görülür.

2. Aldosteronoma (Conn sendromu): Fazla aldesteron üreten bir adenoma vardır. Üretilen bu fazla aldesteron kan basıncını yükselttiği gibi kan potasyum düzeyini düşürür. Bu durum hastalarda genellikle halsizlik, yorgunluk, güçsüzlük ve sık idrara çıkmaya neden olur

3. Cushing Sendromu: Gereğinden fazla kortizon üreten bir tümör mevcuttur. Bu fazladan üretilen kortizon hastalarda kan şekeri seviyesinde yükseklik(şeker hastalığı), şişmanlık, kan basıncında yükselme, bayanlarda adet düzensizliği, kolay tahriş olabilen bir cilt, parlak yüz, yüzde lekelenmeye neden olur. Çoğu cushing sendromu beyindeki pituitary bezdeki bir adenomdan fazla salgılanan hormon nedeniyle olmaktadır bu hastaların tedavisinde adrenal bezin çıkarılması yoktur.

4. İnsidentaloma : Başka sebeplerle görüntülenme yapılırken tesadüfen bulunan adrenal bezdeki kitlelerdir. Fazla hormon üretmezler ve hiç bir belirti vermezler ve genellikle iyi huyludurlar. Bu yolla tespit edilen kitlelerde ameliyat endikasyonları şunlardır;

• Eğer fazladan hormon üretiyorsa

• Kitle 4 cm den daha büyükse

• Kitle görüntülemede kanser özellikleri taşıyorsa

5. Adrenal bez kanseri: Çok nadir kanserlerdir. Genellikle tanı konulduğunda çok büyüktürler,

Adrenal bez hastalıklarında tanı nasıl konulur?

Hastada yukarıda belittiğimiz fazla hormone salgılanmasını gösteren şikayetler varsa öncelikle bu hastalara fazla üretilen hormonun ne olduğunu göstermek isçin kan ve idrar tetkiki yapılır. Eğer bu testler pozitif çıkarsa kitlenin yerini belirlemek için (sağ-sol ayrımı) karın tomografisi yada MR çekilir. Bu iki tetkikle kitlelerin büyük çoğunluğunun yeri tespit edilir.Tespit edilemediğinde bazen sintigrafik çalışmalara ihtiyaç duyulur.

Bazen de bu süreç tersten işler. Yani başka nedenlerle yapılan görüntülemelerde böbrek üstü bezinde kitle saptanırsa daha sonra bunlar hormone üretiyor mu diye kan ve idrar tetkikleri yapılır.

Adrenal bez hastalıklarının ameliyatı nasıl yapılır?

Eskiden ameliyatların büyük çoğuınluğu açık yapılmaktaydı.Ancak günümüzde teknolojinin gelişimi ile aynı ameliyat 3-4 küçük delikten girilen aletlerle karnı hiç açmadan kamera yardımı ile laparoskopik olarak yapılabilmektedir.Bu tümörlerde açık yapılması gereken tek durum çok büyük boyutlarda kanser vakalarıdır.

Laparoskopik adrenal bez ameliyatının genel avantajları nelerdir?

• Ameliyat sonrası ağrıları daha az.

• Hastanede kaldıkları süre daha kısa.

• Normal günlük aktivitelerine daha çabuk dönebilmektedirler.

• Daha iyi bir kozmetik görünüm.

Laparoskopik adrenal bez ameliyatı nasıl yapılmaktadır?

Bu işlem genel anestezi altında yapılmaktadır.Ameliyat 3-4 adet küçük deliklerden sokulan aletlerle yapılır. Kamera sağladığı görüş altında adrenal bez görülerek hastalıklı kısmı çevre dokulardan ayrılır ve bir plastik torba içine konularak karın dışına çıkarılır.Bu ameliyatlarda genellikle hastalıklı bezin tamamı çıkarılır.Bazı durumlarda bezin bir kısmı yerinde bırakılabilir. Genellikle ameliyattan 1 yada 2 gün sonra taburculuk planlanır.